U sklopu programa obilježavanja Dana Općine Ilijaš, 30. godišnjice reintegracije i Dana nezavisnosti BiH u Biznis centru Ilijaš održana je izložba Novi gradovi, novi narativi i promovisana knjiga Telling the story.
Projekt New Town | New Narratives (Novi gradovi | Nove naracije) predstavlja inicijativu evropske mreže novih gradova, koja okuplja partnere širom Evrope, uz podršku Evropske unije. Cilj mreže je razmjena ideja i iskustava o neophodnoj reinvenciji ovih gradova koji dijele brojne zajedničke karakteristike. Koordinator ovog međunarodnog i interdisciplinarnog konzorcija je International New Town Institute (INTI), Rotterdam.
Jedini grad iz Bosne i Hercegovine, ali i izvan Evropske unije, koji je učestvovao u ovom projektu jeste Ilijaš. Učesnici projekta, prof. dr. Elša Turkušić Jurić (UNSA-AFS), doc. dr Maja Pličanić (UNSA-PF), Irfan Salihagić, MA (UNSA– AFS), Samna Durmo, MA, i Mr. Sanja Zagorac-Jozić (Opština Ilijaš), imali su značajnu podršku Amara Dovadžije, načelnika Općine Ilijaš, te lokalne zajednice.
Profesorica Elša Turkišić Jurić, koordinatorica projekta ističe kako učešće Ilijaša pokazuje kako iskustva i prakse manjih i novijih gradova u regiji mogu doprinijeti zajedničkim rješenjima za očuvanje identiteta, revitalizaciju prostora i uključivanje zajednice.
Dvogodišnji projekat Novi gradovi, novi narativi u kojem smo učestvovali sa gradom Ilijaš, a nosilac projekta Institut za nove gradove iz Roterdama. Izložba koja je bila u Novoj Gorici na zadnjoj radionici sada je u Ilijašu što nam je posebno drago. Na projektu, među ostalim partnerima, sudjeluje i Udruženje Nacionalni komitet ICOMOS, kroz koju se u projekt unosi stručnost u oblasti zaštite i interpretacije kulturne baštine. Kao konkretan rezultat rada mreže pripremljena je publikacija i izložba pod nazivom Telling the Story — zbornik koji tematski obrađuje pitanje identiteta, nasljeđa i načina pripovijedanja o novim gradovima, a jedan dio knjige posvećen je Ilijašu čiji su autori Elša Turkušić Jurić, Irfan Salihagić i Maja Pličanić pod nazivom „Unapređenje koncepta zelene baštine“ i predstavlja vizija Ilijaša kao „vrtnog grada“.
Ilijaš se definiše kao postindustrijski grad, što znači da je razvijen zahvaljujući industriji. Čini mi se da to industrijsko naslijeđe nije dovoljno prezenirano u javnom prostoru da bi se formirao neki identitet grada kao postindustrijskog grada. Također, nedostaje svijest o objektima koje je gradio arhitekta Juraj Najdhart. To je najpoznatiji arhitekta, koji je gradio u Bosni i Hercegovini, u internacionalnim krugovima. Kada pričate o arhitekturi Bosne i Hercegovine svi znaju da Najdhart, jer je on radio u ateljeju velikog Francuskog arhitekte Le Corbusiera. Ilijaš ima nekoliko njegovih objekata koji su dobro očuvani i bilo bi šteta ne zaštiti ih na način da se pravilno i redovno održavaju, ali i brendirati ime arhitekte Juraja Najdharta.
Ilijaš također ima potencijal da privuče razne vrste umjetnika i istraživača iz raznih naučnih oblasti koji mogu istraživati industrijsko i postindustrijsko naslijeđe. Ilijaš ima i velika prirodna bogatsva i srednjovjekovno naslijeđe. Takvi posjetitelji gradu mogu nešto i ostaviti, da li će to biti neka umjetnička instalacija u javnom prostoru ili
Načelnik Općine Ilijaš Amar Dovadžija istaknuo je da ovaj projekat i njegovi učesnici vraćaju simbole i identitet Ilijaša, poput Livca, kultne Pasarele, Željezara Ilijaš.
– Ilijaš nije samo teška industrija, drvna industrija, poljoprivreda , mi imamo puno toga ponuditi, samo više o tome treba govoriti. Potpisali sporazum sa Arhitektonskim fakultetom i nadamo se da ćemo planski dio vratiti u fokus, hvala na ovoj promociji Ilijaša.
Načelnik Dovadžija dodijelio je pohvale profesoricama Turkušić Jurić i Pličanić, a prisutni su obišli izložbu Novi gradovi, novi narativi.
